Warmtepomp · Welk vermogen warmtepomp heb je nodig?

Welk vermogen warmtepomp heb je nodig?

Het benodigde vermogen bepaal je uit de warmtevraag van je huis, niet uit de grootte van je oude cv-ketel. Een te grote warmtepomp is duurder, gaat vaker kort aan en uit (pendelen) en draait daardoor juist minder zuinig.

Vuistregels voor het vermogen

Bron: Milieu Centraal ↗ · geverifieerd 22 juli 2026. Modelaannames: zie de methode.

Kijk naar de warmtevraag, niet naar de ketel

Een cv-ketel is vaak 24 kW, terwijl je huis maar 5 tot 8 kW nodig heeft. Een warmtepomp stem je af op de werkelijke warmtevraag. Een veelgebruikte vuistregel: deel je jaarlijkse gasverbruik door 1650 en vermenigvuldig met 8, dan heb je grofweg het benodigde vermogen bij -10°C. Doet de warmtepomp ook je warme tapwater, tel dat gasverbruik dan mee; komt er een losse warmtepompboiler, reken dan alleen met het verwarmingsdeel. Voor een echte keuze laat je een warmteverliesberekening maken.

De vuistregel gaat uit van een normaal gestookt huis

Hier zit een aanname in die zelden wordt uitgesproken. Die 1650 kuub bij 8 kW komt neer op ongeveer 1.800 vollasturen, en dat hoort bij een huis dat het hele stookseizoen op een normale temperatuur wordt gehouden. Stook je met flinke nachtverlaging, alleen een paar uur per dag, alleen de kamers waar je zit, of heb je de thermostaat jarenlang laag gehouden om de rekening te drukken, dan is je gasverbruik lager dan de warmtevraag van je huis, en geeft de vuistregel een te klein antwoord. Doe daarom de omgekeerde controle. Vermenigvuldig het uitgerekende vermogen met zo'n 1.800 uur en deel door 8,8, dan heb je het gasverbruik dat bij dat vermogen hoort. Ligt dat ver boven wat je werkelijk verbruikt, dan zit het verschil in je stookgedrag en niet in een rekenfout.

Het getal in de modelnaam betekent per merk iets anders

Dit is de valkuil die het vaakst tot een veel te grote warmtepomp leidt, en hij is met één vraag te ontmantelen. Fabrikanten zetten een vermogen in de typeaanduiding, maar ze meten dat niet allemaal bij dezelfde buitentemperatuur. Vaillant geeft de aroTHERM plus VWL 75 in zijn eigen technische fiche op als 7,0 kW bij A-7/W35, dus bij zeven graden vorst. Weheat noemt de Flint 6 kW, maar dat is de waarde bij A7/W35, dus bij zeven graden bóven nul; bij A-10/W35 geeft Weheat zelf 4 kW op. Twee toestellen die op papier bijna hetzelfde heten, leveren op een vriesnacht dus bijna twee keer zoveel verschil. Vraag daarom altijd bij welke buitentemperatuur het genoemde vermogen geldt, en vergelijk merken uitsluitend op hetzelfde meetpunt.

Waarom die verwarring je een te grote machine in praat

De redenering die je dan te horen krijgt klinkt logisch en is toch fout. Iemand rekent uit dat je woning 7 kW vraagt, ziet dat het aangeboden toestel bij vorst nog maar 4,3 kW overhoudt, en biedt vervolgens de grote broer van 15 kW aan. Wat er in werkelijkheid gebeurt, is dat het eerste toestel gewoon geen 7 kW-toestel wás: het was een 7 kW-bij-plus-zeven-toestel. De oplossing is niet een dubbel zo zware machine kopen, maar een toestel zoeken dat de benodigde kilowatts levert op de temperatuur waar het om gaat. Zeg dus niet ik heb 15 kW nodig omdat er bij vorst te weinig overblijft, maar ik heb een toestel nodig dat bij vorst 7 kW levert. Dat is dezelfde eis, en hij leidt tot een veel kleinere en zuinigere warmtepomp.

Rond het vriespunt levert hij minder dan het datablad belooft

Er is nog een reden waarom het opgegeven vermogen optimistisch is, en die zit niet in de tabel. Bij vochtig weer rond het vriespunt bevriest de buitenunit en moet hij zichzelf regelmatig ontdooien. Tijdens zo'n ontdooicyclus levert hij geen warmte aan je huis maar haalt hij die er juist uit. Eigenaren die het hebben gemeten komen bij dat weer uit op een ontdooiing van ongeveer acht minuten per drie kwartier, plus op- en aftoeren, wat neerkomt op grofweg een vijfde van de tijd. Het onaangename is dat dit niet gebeurt op de koudste dag, maar juist bij een kwakkelwinter van rond de twee graden met mist. Dat is dan ook het weer waarop je moet dimensioneren en niet de zeldzame strenge vorstdag. Reken daarom met ongeveer twintig bruikbare draaiuren per etmaal in plaats van vierentwintig, waarvan er ook nog eens een naar warm tapwater gaat.

Een tweede manier om je warmtevraag te toetsen: graaddagen

Wil je de vuistregel controleren met je eigen meterstanden, dan is de graaddagenmethode nauwkeuriger dan één koude dag meten. Je pakt een aaneengesloten koude periode, zoekt het aantal graaddagen op voor die periode en deelt je gasverbruik daardoor. Een praktijkvoorbeeld uit een forumdraad: 88,2 kuub over 251,7 graaddagen komt neer op 0,35 kuub per graaddag, wat bij een gemiddeld jaar van zo'n 3.000 graaddagen uitkomt op ruim 1.000 kuub per jaar, en bij tien graden vorst op ongeveer 10,5 kuub per etmaal. Let wel op dezelfde valkuil als bij de vuistregel: stook je met verlaging en niet in alle kamers, dan is de gemiddelde temperatuur in je woning lager dan je thermostaat aangeeft en schat het model te laag. Corrigeer dan met een realistische gemiddelde huistemperatuur.

Een warmtepomp neemt dat voordeel juist weg

En dit is precies waarom je op zo'n laag verbruik niet mag afschalen. Een cv-ketel kun je zes uur per dag aanzetten en de rest van de tijd het huis laten afkoelen. Een warmtepomp draait continu op één temperatuur, want snel opstoken na een verlaging kan hij niet. Je warmtevraag schuift daarmee omhoog naar wat een warmteverliesberekening zegt, terwijl er niets aan je huis verandert. Wie zich hierin herkent gebruikt het getal uit zijn gasverbruik dus als ondergrens en niet als uitkomst, en laat een warmteverliesberekening per ruimte maken. Reken er tegelijk op dat je stookkosten hoger uitvallen dan een simpele omrekening van je oude gasverbruik doet vermoeden, want je verwarmt straks meer uren en meer ruimtes.

Waarom niet ruim kiezen

Een te grote warmtepomp kan niet ver genoeg terugmoduleren en gaat kort aan en uit (pendelen). Dat kost rendement, comfort en levensduur. Liever iets krapper dan te ruim, zolang het afgiftesysteem het minimale vermogen kan wegzetten.

De subsidie beloont juist een te grote pomp

Een scheefheid die veel mensen op het verkeerde been zet. De ISDE voor een volledige warmtepomp loopt op met het vermogen, indicatief een basisbedrag van € 1.025 plus € 225 per kW, dus een groter toestel krijgt meer subsidie. Vergelijk je offertes op de prijs ná subsidie, dan komt de te grote machine er systematisch beter uit dan hij is. Een toestel van 16 kW kan ruim € 4.000 aan subsidie trekken waar een passende 7 kW rond de € 2.600 zit, dus een brutoverschil van een paar duizend euro krimpt netto tot een paar honderd. Kijk daarom naar de brutoprijs en naar de pasvorm, en bedenk dat die extra subsidie eenmalig is terwijl een te grote pomp elk jaar rendement kost door pendelen. Vraag per offerte de meldcode van het toestel met het exacte subsidiebedrag erbij, dan vergelijk je gelijke dingen.

Let op het vermogen bij -10°C

Het vermogen op het typeplaatje geldt bij gunstige omstandigheden. Wat telt is het afgiftevermogen op de koudste dag, rond -10°C. Vraag daar in de offerte expliciet naar.

De vergeten spec: het minimale vermogen

Iedereen kijkt naar het maximum, maar het mínimale vermogen (bij een graad of 10 tot 15 buiten) bepaalt hoe de warmtepomp het grootste deel van het jaar draait. De compressor kan niet oneindig langzaam; is het minimum hoger dan wat je huis in het tussenseizoen vraagt, dan gaat hij pendelen. Een lager minimum is dus beter. Dit verklaart ook waarom twee toestellen van hetzelfde merk met verschillend maximum vaak dezelfde ondergrens hebben: het grotere model is dan vooral extra reserve, zonder nadeel bij deellast. Check het in het datasheet, niet in de folder.

Reken je warmtepomp door →  of doe de kiesgids: welke past bij mij.

Meer over warmtepompen

• De warmteverliesberekening
• SCOP en COP
• Afgiftesysteem
• Inregelen (stooklijn)
• Overzicht en rekentool

Veelgestelde vragen

Indicatie, geen persoonlijk advies. De werkelijke besparing en het rendement hangen af van je woning en installatie. Zie de methode.