Warmtepomp · Koelen met een warmtepomp

Koelen met een warmtepomp

Veel lucht-water-warmtepompen kunnen in de zomer ook koelen, meestal via je vloerverwarming. Dat verkoelt het huis een paar graden, maar er zitten grenzen aan: onder het dauwpunt ontstaat condens, en vloerkoeling koelt zachter dan een airco.

Passief koelen via de vloer

De warmtepomp stuurt koel water door de vloerverwarming. Dat haalt een paar graden van de temperatuur af en voelt aangenaam, maar het is trager en zachter dan een airco. Warmte die boven hangt, bijvoorbeeld op zolder, haal je er zo niet uit.

Let op condens (dauwpunt)

Koel je het water te ver af, dan slaat vocht neer op de vloer en op leidingen. Daarom koelt de warmtepomp niet onbeperkt: de aanvoertemperatuur blijft boven het dauwpunt, vaak niet lager dan ongeveer 18°C. Bij vochtig weer koelt hij daardoor minder hard.

Vloerkoeling of fancoils

Voor krachtiger koelen zijn fancoils (ventilatorconvectoren) of een lucht-lucht-systeem (airco) nodig. Wie serieus wil koelen, kiest daar bewust voor; de leidingen moeten dan dampdicht geïsoleerd zijn tegen condens.

Fancoils zijn de enige waterafgifte die wél ontvochtigt

Dit is het punt dat vloerkoeling nooit kan oplossen. Een fancoil is een warmtewisselaar met een ventilator erachter, en omdat de lucht er geforceerd langs gaat, mag het water er kouder in dan het dauwpunt. Het vocht dat daarbij neerslaat, vangt de fancoil op in een condensbak en voert hij af. Daarmee doet hij in de zomer precies wat een airco doet, terwijl hij in de winter op lage temperatuur verwarmt en dus goed bij een warmtepomp past. In Italië en Spanje zijn ze al decennia gewoon; in Nederland kennen weinig installateurs ze. De prijs is vergelijkbaar met een airco: eigenaren noemen vanaf ongeveer 1.000 euro per ruimte inclusief leidingwerk, en overdimensioneren loont omdat de ventilator dan op een lager, stiller toerental kan draaien.

Wat fancoils van je installatie vragen

Twee dingen, en die worden vaak onderschat. Ten eerste dampdicht geïsoleerd leidingwerk: gewone buisisolatie is niet genoeg, want dan slaat het vocht gewoon tegen de leiding zelf neer in plaats van in de fancoil. Hoeveel isolatie je nodig hebt hangt af van de luchtvochtigheid. Ten tweede een condensafvoer per unit, bij voorkeur op het riool. Reken er verder op dat je warmtepomp bij koelen een hoger minimumvermogen heeft dan bij verwarmen, dus met één fancoil in huis gaat hij kort aan en uit; twee of meer units of wat extra water in het systeem lost dat op.

Waarom hij bij koelen kort aan en uit slaat

Dit is de meest gemelde koelklacht en hij speelt bij vrijwel elk merk. Koelen vraagt veel minder vermogen dan verwarmen, en de warmtepomp kan niet ver genoeg terugregelen: hij haalt de ingestelde temperatuur in een half uur, slaat af, en begint kort daarna opnieuw. Dat kost rendement en levensduur. Je hebt er simpelweg genoeg vloeroppervlak voor nodig, als vuistregel zo'n 60 tot 90 m² per 5 tot 7 kW, en genoeg water in het systeem. Bij een klein afgiftesysteem is koelen via de vloer geen goed idee.

Condens is een schadepost, geen ongemak

Bij te ver doorkoelen slaat vocht niet alleen op de vloer neer, maar vooral op de aanvoerleidingen en de verdeler. Eigenaren melden daar roestvorming door. Stalen en verzinkte leidingen en fittingen zijn om die reden ongeschikt voor koelbedrijf: koper, kunststof, rvs of messing wel. Laat de installateur bevestigen dat je verdeler koelgeschikt is voordat je de koelfunctie aanzet.

Twee valkuilen bij de bestelling

Ten eerste: niet elk model van een serie kán koelen. Er zijn eigenaren die pas na de installatie ontdekten dat ze een verwarmen-only uitvoering hadden en een dure ombouw nodig hadden. Zet koelen dus expliciet in de offerte. Ten tweede: bij sommige merken blokkeert juist de meegeleverde kamerthermostaat het koelen, omdat die al bij normale zomervochtigheid ingrijpt. Vraag vooraf welke thermostaat erbij komt en wat die doet in de zomer.

Reken je warmtepomp door →  of doe de kiesgids: welke past bij mij.

Bron: Milieu Centraal ↗ · geverifieerd 22 juli 2026.

Meer over warmtepompen

• Afgiftesysteem
• Monoblock of split
• Inregelen
• Overzicht en rekentool

Veelgestelde vragen

Indicatie, geen persoonlijk advies. De werkelijke besparing en het rendement hangen af van je woning en installatie. Zie de methode.